●●● Facemos teatro!: integración e dinamización social sobre os escenarios

Os grupos Teatreir@s de Monforte e Argalleiras de Chantada consolídanse como proxectos sen barreiras a prol dunha sociedade máis participativa

Representación de “O Avaro” en Monforte polo grupo Teatreir@s, o pasado mes de setembro. (Foto: PILI CHAOS)
• Dende sempre e en todas as culturas, poñerse na pel de outro, ou ser por un día aquilo que sempre quixemos, aportou ás persoas un alivio fronte aos pesares da existencia. Ademais, o xogo de vivir historias fabulosas contemplouse como un ritual de diversión, alleo ás estreitas liturxias das obrigas sociais. Se a isto se lle suma o descubrimento da afinidade que xorde entre as persoas que emprenden un reto común, novidoso e dinámico…e que non ten máis risco que quedar afónico, obtemos  a fórmula maxistral do teatro, un medicamento sen contraindicacións.
UN TEATRO SEN FRONTEIRAS
Con esta receita tan saudable, un grupo de 17 persoas en Monforte, e outras 10 en Chantada, están a participar nas agrupacións Teatreir@s e Argalleiras, dirixidas por Paqui Abeledo. Ambos grupos, con historias e rumbos diferentes, comparten dous rasgos comúns: a universalidade e o gusto polo teatro. Falar de universalidade pode parecer grandilocuente, e un defecto propio de quen adoita tratar con Molière, Shakespeare ou Calderón de la Barca. A realidade confirma que isto non é tal. Teatreir@s e Argalleiras son dous exemplos de que se pode abarcar todo o mundo sen saír do noso pobo. Só así se explica que persoas de entre 16 e 60 anos en Chantada, ou de 34 a 82 anos en Monforte, se reúnan semanalmente para aprender un texto do gran comediógrafo francés e, meses despois, culminen esta andaina enchendo salas cun público afervoado, e poñendo o mellor de sí mesmos en dar vida aos personaxes dos grandes clásicos. “É que non temos un perfil específico de participante”, explica Paqui Abeledo, directora destes dous grupos de teatro afeccionado nos que hai estudiantes e traballadores, mozos e xubilados, homes e mulleres, “sobre todo mulleres, nunha amplísima maioría”. ”A única característica común é o gusto polo teatro”, afirma. Neste universo heteroxéneo, onde os participantes veñen e van, algúns viven ao máximo un só proxecto, e outros botan raíces e suman xa preto de dúas décadas de actividade ás costas (“algunhas persoas de Teatreir@s levan no grupo dende o principio, hai xa 18 anos”, explica Abeledo).

 

Foto de familia de Argalleiras na obra “A cruz de prata”. (Cedida).
O SEGREDO DA FÓRMULA
Que feitizo ten o teatro para estas xentes? Cal é o compoñente secreto desta menciña? “As motivacións son tan diversas como participantes hai”, explica Paqui Abeledo, quen recolle os comentarios dos moitos “teatreiros” e “argalleiras” que teñen pasado polos dous grupos. Cada quen concibe esta actividade dunha maneira distinta, “como un espazo de desconexión, de exercitación das capacidades propias, ou de relacións interpersoais”, aínda que “o principal é que a todos nos une o amor polo teatro, o desexo de facer isto xuntos, e crear un espectáculo que guste ao público”, precisa a directora.
A ilusión por traballar colaborativamente e dar a mellor versión de cada un nótase dende o primeiro día dos ensaios. Posto que é unha actividade voluntaria, e de natureza profundamente participativa, os integrantes van gañando confianza e soltura, apoiados pola dinámica de traballo. “Para min é esencial a metodoloxía activa, participativa, integradora, motivadora e sobre todo lúdica”, explica Paqui Abeledo, que ademais de dirixir aos dous grupos asume a adaptación das pezas teatrais. O eixo desta labor está moi ligada ao espírito que move o plan xeral, á busca dunha creatividade que incida na calidade de vida e no fomento da participación social. “As persoas son a esencia dos meus proxectos”, afirma Abeledo, convencida de que o obxectivo da actividade é que os membros de cada grupo sexan “participantes-activos” no proceso global de preparación da obra. “Aprender en grupo é unha das motivacións, por iso a colaboración de todos resulta imprescindible”, subliña.
TODOS CREAN, TODOS APRENDEN, TODOS DISFRUTAN
Con estes mimbres, baseados en “grupos moi abertos e diversos” nos que é norma “non discriminar a ninguén que desexe experimentar o teatro”,  Paqui Abeledo afronta anualmente a preparación de máis dun proxecto por agrupación. “Cando xa está constituído o grupo, valoramos a elección en función do número de participantes, das súas capacidades, do funcionamento conxunto…e logo de escoller o proxecto adáptoo ao grupo definitivo”, explica a directora, acudindo a unha imaxe moi vinculada ao aspecto escénico. “É como ir facendo un traxe a medida dos e das participantes, construíndo un espazo propio no que todos e todas poidan aportar ao beneficio común”. Un atrezzo axeitado ao desafío individual que cada quen desexe asumir, nun escenario integrador deseñado para o disfrute e a mellora colectiva. Con este equipamento, os membros de Teatreir@s están a completar a xira coa obra “O Avaro” de Molière, unha aposta “nada fácil” e que supuxo “un gran esforzo pola súa complexidade”. Aínda que xa tiñan representado obras do gran comediógrafo francés, o grupo monfortino asumiu o reto de levar a escea unha sátira sobre a avaricia, moi de actualidade “pola ridiculez do apego aos cartos que ten a sociedade actual”. Más doada foi versionar para Argalleiras “A cruz de prata”, sobre o texto do sainete de Nicolás Bela titulado “Os cravos de prata”, “porque o tema é moi divertido e os personaxes dábannos moito xogo”.
Esta vontade de pasalo ben compartindo xuntos un reto creativo trasládase sempre ao patio de butacas. As obras de Teatreir@s e Argalleiras consiguen despertar emoción e diversión aló onde actúan. “Estamos encantados”, confesa Paqui Abeledo, “temos a sorte de contar cun público xeneroso e agradecido”. Porque a maxia do teatro é unha bendita tolemia contaxiosa e, ao mesmo tempo, un poderoso elixir para levar con mellor humor o papel que nos toca a cada un no gran teatro do mundo.•

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deja un comentario

Your email address will not be published.

*